Zagadnienia związane ze zrównoważoną turystyką oraz certyfikacją destynacji były tematem konferencji szkoleniowej „Zrównoważone destynacje w praktyce – w drodze do certyfikacji”, która odbyła się w Krakowie w dniach 6–7 maja. Było to pierwsze z czterech spotkań organizowanych przez Polską Organizację Turystyczną w ramach ogólnopolskiego cyklu obejmującego wszystkie makroregiony kraju. Wydarzenie dedykowane Makroregionowi Południowemu zgromadziło przedstawicieli województw: małopolskiego, śląskiego, podkarpackiego i świętokrzyskiego. Partnerami były Małopolska Organizacja Turystyczna oraz Stowarzyszenie Organizacja Turystyczna Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa Kraków Tourism Alliance.
Kierunek: od diagnozy do wdrożeń
Pierwszy dzień konferencji miał charakter sesji plenarnej i został poświęcony strategicznym wyzwaniom stojącym przed branżą turystyczną. Dyskusje koncentrowały się na roli zrównoważonego podejścia w budowaniu konkurencyjnych, odpornych destynacji oraz na wdrażaniu międzynarodowych standardów – w szczególności Global Sustainable Tourism Council (GSTC) oraz modelu Green Destinations.
Kluczowym tematem był rozwijany przez POT Krajowy Program Certyfikacji Zrównoważonych Destynacji Turystycznych.
„Program certyfikacji destynacji turystycznych tworzony przez Polską Organizację Turystyczną ma pomóc regionom skutecznie wdrażać standardy turystyki zrównoważonej i budować nowoczesną ofertę odpowiadającą na oczekiwania współczesnych podróżnych. Punktem wyjścia była diagnoza przeprowadzona we wszystkich regionach, która pozwoliła określić ich gotowość do wdrażania zasad turystyki zrównoważonej. W latach 2023–2024 przeprowadziliśmy 16 konferencji we wszystkich województwach, żeby sprawdzić, na jakim etapie są regiony. Efektem tych działań jest program certyfikacji, który dziś wspólnie rozwijamy z branżą i samorządami” – mówił rozpoczynając szkolenie Jacek Janowski, dyrektor Departamentu Wsparcia Rozwoju Turystyki POT.
Do tych założeń nawiązała Anula Galewska (Travindy), która szczegółowo omówiła strukturę i etapy wdrażania krajowego programu certyfikacji, zwracając uwagę na wyzwania stojące przed destynacjami oraz znaczenie spójnego podejścia opartego na danych i współpracy międzysektorowej.
Szerszy kontekst dla tych działań przedstawił Hubert Gonera (Landbrand), pokazując turystykę zrównoważoną jako narzędzie długofalowego rozwoju destynacji. Odwołał się do globalnych trendów oraz Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ, wskazując, w jaki sposób standardy GSTC mogą wspierać budowanie konkurencyjnych i odpornych regionów.
O roli dziedzictwa i jego zrównoważonego wykorzystania mówił dr Michał Koskowski (SGH), prezentując międzynarodowe przykłady, w jaki sposób łączyć ochronę zasobów kulturowych z ich udostępnianiem turystom oraz budowaniem autentycznej oferty.
Ważnym elementem była także dyskusja z udziałem przedstawicieli regionalnych organizacji turystycznych, poświęcona praktycznym doświadczeniom z południa Polski. Rozmowy dotyczyły m.in. zarządzania ruchem turystycznym, ograniczania presji na najpopularniejsze miejsca, wzmacniania dobrostanu mieszkańców oraz budowania silnych marek destynacji.
Praktyczny wymiar działań środowiskowych w turystyce przedstawił Jarosław Szczygieł (Fundacja dla Edukacji Ekologicznej, Green Key, Blue Flag), zwracając uwagę zarówno na proste działania możliwe do wdrożenia, jak i ich znaczenie w budowaniu przewagi konkurencyjnej.
Z kolei Kasia Stempniak (whitebits) omówiła zmieniające się potrzeby współczesnych turystów oraz wyzwania komunikacyjne stojące przed destynacjami, podkreślając rolę autentyczności przekazu oraz wpływ nowych regulacji – w tym dyrektywy EmpCo.
Pierwsza część konferencji pokazała, że regiony coraz częściej poszukują praktycznych narzędzi i wspólnych standardów wspierających rozwój
„Duża frekwencja na dzisiejszym spotkaniu pokazuje, że turystyka i wyzwania związane z jej rozwojem są dziś jednym z kluczowych tematów dla regionów. Coraz wyraźniej widać, że branża szuka konkretnych rozwiązań i narzędzi, które pozwolą jej rozwijać się w sposób bardziej świadomy i długofalowy. To także sygnał, że rośnie znaczenie współpracy między regionami i instytucjami odpowiedzialnymi za rozwój turystyki. Ma to szczególne znaczenie w kontekście rosnącego udziału turystyki w gospodarce – dziś to już około 5% PKB w skali kraju, a w niektórych regionach znacznie więcej. To pokazuje, że sposób zarządzania turystyką staje się dziś równie ważny jak jej skala” – powiedział Grzegorz Biedroń, prezes Małopolskiej Organizacji Turystycznej.
Drugi dzień: konkretne narzędzia i praca na własnych destynacjach
Drugi dzień szkolenia miał charakter warsztatowy i był w całości poświęcony pracy praktycznej z uczestnikami. Zajęcia prowadzone przez Anulę Galewską i Huberta Gonerę koncentrowały się na przełożeniu standardów certyfikacyjnych na konkretne działania możliwe do wdrożenia w regionach.
Uczestnicy rozpoczęli od diagnozy tożsamości swoich destynacji i identyfikacji ich kluczowych wartości oraz zasobów. Następnie pracowali nad analizą obszarów środowiskowych, społecznych i gospodarczych, ucząc się, jak stosować w praktyce kryteria GSTC i model Green Destinations oraz jak gromadzić dane niezbędne w procesie certyfikacji.
Warsztaty poświęcone były także identyfikacji barier rozwojowych, analizie współpracy z interesariuszami oraz wstępnym rekomendacjom działań wdrożeniowych. Istotnym elementem pracy stanowiła refleksja nad sposobem komunikowania działań destynacji i budowaniem spójnej narracji.
Uczestnicy pracowali na własnych przykładach, co pozwoliło przełożyć standardy i założenia certyfikacji na realne działania możliwe do wdrożenia w konkretnych destynacjach. Istotnym elementem była także wymiana doświadczeń między regionami oraz wspólne poszukiwanie rozwiązań dla najczęstszych wyzwań.
Kolejne etapy
Krakowskie spotkanie zainaugurowało cykl wydarzeń obejmujący cały kraj. Kolejne odbędą się:
📍 19–20 maja we Wrocławiu dla Makroregionu Zachodniego Polski – REJESTRACJA
📍 25–26 maja w Gdyni dla Makroregionu Północnego Polski – REJESTRACJA
📍 1–2 czerwca w Warszawie dla Makroregionu Wschodniego Polski
Szkolenie w Krakowie potwierdziło, że zrównoważona turystyka staje się dziś nie tylko kierunkiem rozwoju, ale także praktycznym narzędziem zarządzania destynacjami i budowania ich odporności na przyszłe wyzwania.
