Dziesięć nagrodzonych zgłoszeń, dziesięć różnych sposobów na odpowiedzialną turystykę i jeden wspólny kierunek: bliżej natury, lokalności i świadomego odkrywania Polski. Zakończyła się kolejna edycja konkursu „Blisko natury”, w którym Polska Organizacja Turystyczna, wspólnie z Opolską Regionalną Organizacją Turystyczną, wyróżniła inicjatywy łączące promocję regionów z troską o środowisko, edukacją ekologiczną i praktycznym podejściem do zrównoważonego rozwoju.
Konkurs „Blisko natury” powstał po to, by promować działania, które pokazują ekologiczne podejście do turystyki w codziennej praktyce. Jego ideą było wyróżnienie lokalnych i regionalnych organizacji turystycznych oraz punktów informacji turystycznej, które w swojej pracy ograniczają negatywny wpływ na środowisko, inspirują turystów do odpowiedzialnych wyborów i pokazują, że podróżowanie może być atrakcyjne, wygodne, a jednocześnie bardziej uważne.
Uczestnicy konkursu odpowiadali na pytanie, jak dbają o zrównoważony rozwój w biurze informacji turystycznej lub organizacji turystycznej w Polsce. W zgłoszeniach mogli przedstawić zarówno proste rozwiązania wdrażane w codziennej pracy, jak i szersze inicjatywy edukacyjne, promocyjne czy społeczne. Liczyły się autentyczność, pomysłowość, atrakcyjność zgłoszenia oraz realny charakter podejmowanych działań.
Laureaci konkursu „Blisko natury”
Kapituła konkursu wyróżniła dziesięć podmiotów, które w szczególnie ciekawy sposób połączyły promocję lokalnych walorów z ideą zrównoważonego rozwoju. Laureatami zostali:
- Punkt Informacji Turystycznej w Brennej,
- Świętokrzyskie Centrum Informacji Turystycznej w Kielcach,
- Europejskie Centrum Bajki i Punkt Informacji Turystycznej w Pacanowie,
- Punkt Informacji Turystycznej w Suchowoli,
- Biuro Informacji Turystycznej i Promocji Miasta w Zamościu,
- Małopolska Organizacja Turystyczna,
- Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna,
- Lokalna Organizacja Turystyczna Pojezierze Brodnickie,
- Punkt Informacji Turystycznej w Strumieniu,
- Punkt Informacji Turystycznej w Krośnie Odrzańskim.
Laureaci otrzymają zestawy gadżetów Polskiej Organizacji Turystycznej oraz vouchery na weekendowy pobyt dla dwóch osób w hotelu w Opolu.
To zestawienie dobrze pokazuje różnorodność polskiej turystyki: od beskidzkich szlaków, przez miasta historyczne, centra edukacji najmłodszych, regiony jezior i lasów, po miejsca, które zachęcają do spokojniejszego, bardziej świadomego odkrywania lokalności. Wspólnym mianownikiem nagrodzonych inicjatyw jest przekonanie, że dobra informacja turystyczna nie kończy się na wskazaniu atrakcji. Może także edukować, inspirować i zachęcać do podróżowania z większym szacunkiem dla odwiedzanych miejsc.
Zrównoważona turystyka w praktyce
W Brennej uwagę jury zwróciło między innymi Obserwatorium Nietoperzy, które pozwala poznawać świat chronionych ssaków bez ingerowania w ich naturalne środowisko. To przykład edukacji przyrodniczej prowadzonej w nowoczesnej, angażującej formie. Beskidzką przyrodę można tam odkrywać również podczas rodzinnych wypraw Bajkowym Szlakiem Utopca czy akcji sprzątania górskich terenów.
Świętokrzyskie Centrum Informacji Turystycznej w Kielcach pokazało, że miasto może być znakomitą bazą do kontaktu z naturą. Spacery po rezerwatach, questy terenowe, trasy Green Velo, promocja roweru jako codziennego środka transportu oraz cyfrowe rozwiązania dla turystów udowadniają, że odpowiedzialne zwiedzanie może być jednocześnie proste i atrakcyjne.
W Pacanowie ekologia spotyka się z edukacją przez zabawę. Europejskie Centrum Bajki i działający przy nim punkt informacji turystycznej angażują najmłodszych w budowanie hoteli dla owadów, obserwację zapylaczy oraz poznawanie świata roślin i zwierząt. Dzięki temu edukacja ekologiczna staje się przygodą, która może kształtować przyszłe postawy młodych podróżników.
Suchowola zachęca do zwolnienia tempa. Szlaki rowerowe, kajakowe i piesze prowadzące przez okolice Biebrzy, lokalne produkty, sadzenie drzew, sprzątanie rzek i promowanie krótkich łańcuchów dostaw pokazują, że zrównoważona turystyka może być naturalną częścią codzienności regionu.
Zamość zaprezentował odpowiedzialny model odkrywania miasta historycznego. Zwiedzanie na rowerze, aplikacje mobilne ograniczające potrzebę korzystania z papierowych materiałów, zielone inicjatywy z mieszkańcami i promocja lokalnego dziedzictwa sprawiają, że renesansowa perła UNESCO może być przykładem nowoczesnego city breaku w duchu odpowiedzialnej turystyki.
Regiony, które uczą podróżować uważniej
Wśród najwyżej ocenionych laureatów znalazła się Małopolska Organizacja Turystyczna, doceniona za kompleksowe podejście do zrównoważonego rozwoju. Promocja tras VeloMałopolska, podróżowania koleją, cyfrowych przewodników i lokalnej kuchni opartej na regionalnych produktach tworzy spójną propozycję odkrywania regionu bez pośpiechu i bez nadmiernej presji na najpopularniejsze atrakcje. Jury zwróciło uwagę także na upcykling materiałów promocyjnych, które zyskują drugie życie jako praktyczne torby i gadżety.
Lubelska Regionalna Organizacja Turystyczna postawiła na autentyczność: mniej znane miejsca, turystykę przyrodniczą, szlaki rowerowe i kajakowe, lokalne tradycje kulinarne oraz kulturowe. To zaproszenie do odkrywania Lubelszczyzny wolniej, bliżej mieszkańców i natury, a dalej od utartych schematów podróżowania.
Lokalna Organizacja Turystyczna Pojezierze Brodnickie wykorzystuje największe atuty swojego obszaru: jeziora, lasy i ciszę. Kajakarstwo, żeglarstwo, wycieczki rowerowe i rodzinny wypoczynek na łonie natury tworzą ofertę, która zachęca do aktywności, ale nie wymaga nadmiernej ingerencji w środowisko.
Na uznanie zasłużyły także Punkty Informacji Turystycznej w Strumieniu i Krośnie Odrzańskim. Ich działania pokazują, że również mniejsze miejscowości mogą tworzyć atrakcyjną, nowoczesną i odpowiedzialną ofertę turystyczną. Lokalny szlak, spacer, rowerowa wyprawa czy spotkanie z gościnnością mieszkańców bywają równie wartościowe jak najbardziej rozpoznawalne atrakcje.
Dlaczego właśnie oni?
Laureatów połączyło coś więcej niż wysoka ocena zgłoszeń. Jury brało pod uwagę atrakcyjność merytoryczną, warstwę wizualną, styl i klarowność przekazu, ale także oryginalność, adekwatność oraz realny charakter działań proekologicznych. Nagrodzone inicjatywy nie są oderwanymi pomysłami przygotowanymi wyłącznie na potrzeby konkursu. Tworzą spójną filozofię podróżowania, w której ochrona przyrody nie ogranicza atrakcyjności oferty, lecz ją wzmacnia.
Konkurs „Blisko natury” pokazał, że zrównoważony rozwój w turystyce zaczyna się często od konkretnych, praktycznych decyzji: ograniczania zużycia materiałów, promowania transportu rowerowego i kolejowego, edukacji dzieci, wspierania lokalnych producentów, kierowania ruchu turystycznego poza najbardziej obciążone miejsca czy zachęcania do wolniejszego, bardziej uważnego zwiedzania.
Polska Organizacja Turystyczna oraz Opolska Regionalna Organizacja Turystyczna dziękują wszystkim uczestnikom konkursu „Blisko natury” za zaangażowanie, pomysłowość i podzielenie się przykładami dobrych praktyk. Każde zgłoszenie pokazało, że odpowiedzialna turystyka zaczyna się od konkretnych działań, uważności na lokalne otoczenie i codziennych wyborów, które mają znaczenie.
Szczególne gratulacje kierujemy do laureatów, których inicjatywy w wyjątkowy sposób pokazały, jak można odkrywać Polskę bliżej natury, lokalności i świadomego podróżowania. Dziękujemy za inspirację i zachęcamy do rozwijania kolejnych działań, które pomagają budować turystykę przyjazną środowisku, mieszkańcom i odwiedzającym.
